دانشمندان چینی گیاهی بیابانی را شناسایی کردهاند که مقاومترین گیاه شناختهشده در برابر شرایط سخت اقلیمی و محیطی به شمار میرود. این گیاه میتواند در شرایطی زنده بماند که بیشتر گیاهان را از بین میبرد؛ از جمله خشکسالی شدید، تابش قوی، سرمای سخت و محیطهای فضایی مشابه مریخ.
این گیاه نوعی خزه به نام «سینتریکیا کانینرویس» است که پژوهشگران آن را در بیابان گوربانتونگگوت در منطقه خودمختار اویغور سینکیانگ در شمال غرب چین یافتهاند و آن را مقاومترین گیاه بیابانی کشفشده تاکنون میدانند.
تازهترین شاهد این مقاومت از فضا به دست آمد. در ماه مارس گذشته، نمونهای خشکشده از این خزه با یک فضاپیمای باری آزمایشی چین به فضا فرستاده شد تا آزمایش احیای آن در مدار انجام شود. با وجود ریزگرانش و تابش کیهانی و تنها مقدار بسیار کمی آب که یک سامانه آبیاری کنترلشده فراهم میکرد، خزه دوباره جان گرفت و رنگش از خاکستری تیره به سبز مایل به زرد تغییر کرد.
لی شیائوشوانگ، پژوهشگر مؤسسه بومشناسی و جغرافیای سینکیانگ وابسته به آکادمی علوم چین، گفت این نخستین بار است که یک گیاه کامل به مدار پایین زمین فرستاده و با موفقیت احیا میشود. به گفته او، پایش مداوم در مدار نشان داد خزه رشد خود را از سر گرفته و همچنان شکوفا است و از این رو مادهای ایدئال برای پژوهشهای علوم زیستی در فضای دوردست به شمار میرود.
این پژوهشگر در سال ۲۰۲۴ مطالعهای درباره این خزه منتشر کرده و آن را گیاهی پیشگام برای «سکونت در محیطهای فرازمینی» توصیف کرده بود. پژوهشگران دریافتهاند که این گیاه میتواند از دست رفتن بیش از ۹۸ درصد آب سلولهایش را تحمل کند، پس از انجماد سریع در دمای منفی ۱۹۶ درجه سانتیگراد زنده بماند و در برابر پرتوهای قوی گاما مقاومت کند.
