گزارش توسعه جهانی ۲۰۲۶ بانک جهانی با عنوان «آینده هوش مصنوعی» عربستان سعودی را در میان ۱۰ کشور نخست جهان در سرمایه‌گذاری خصوصی در هوش مصنوعی قرار داده و آن را مقصدی جذاب برای متخصصان و الگویی در یکپارچه‌سازی داده‌های دولتی خوانده است. این جایگاه حاصل حمایت رهبری عربستان ـ حفظها الله ـ در مسیری ملی است که چشم‌انداز سعودی ۲۰۳۰ برای اقتصاد مبتنی بر داده، رایانش و نوآوری ترسیم کرده است.

این گزارش نخستین ارزیابی جامع بانک جهانی از اثر هوش مصنوعی بر اقتصادهای در حال توسعه است و بر سه محور تکیه دارد: ظرفیت‌ها (گسترش دسترسی به تخصص و پشتیبانی تصمیم‌گیری)، تمرکز (انباشت مدل‌ها، تراشه‌ها و مراکز داده در شمار اندکی از کشورها و شرکت‌ها) و عوامل مکمل (زیرساخت، داده، مهارت و نهادها). گزارش مسیری تدریجی از پذیرش ابزارهای موجود تا بومی‌سازی و سپس توسعه فناوری‌های پیشرفته را پیشنهاد می‌کند و تأکید دارد بهره‌گیری مؤثر به منظومه‌ای پیوسته از ارتباطات، رایانش، داده و مهارت نیاز دارد، نه صرفاً بزرگ‌ترین مدل‌ها.

در محور تمرکز، گزارش می‌گوید عربستان با مشوق‌های مالیاتی و مناطق اقتصادی ویژه سرمایه را به مراکز داده و ظرفیت رایانشی جذب می‌کند. ظرفیت مراکز داده کشور از ۶۸ مگاوات در ۲۰۲۱ به ۴۴۰ مگاوات در ۲۰۲۵ و ۴۶۷ مگاوات در سه‌ماهه نخست ۲۰۲۶ رسید؛ بیش از ۶ درصد رشد از ابتدای سال و تقریباً هفت برابر ظرفیت ۲۰۲۱. پوشش نسل چهارم و پنجم تا پایان ۲۰۲۵ به ۹۹ درصد و میانگین سرعت اینترنت به ۲۱۶ مگابیت بر ثانیه رسید.

در محور ظرفیت‌ها، عربستان در ۲۰۲۵ در کنار لوکزامبورگ، استرالیا و سوئیس از اقتصادهایی بود که بالاترین خالص ورود نیروی متخصص هوش مصنوعی به ازای هر ۱۰ هزار عضو «لینکدین» را داشتند و خالص جریان نویسندگان و نوآوران برجسته هوش مصنوعی آن ۳.۰۸ بود. نیروی کار فناوری کشور به حدود ۴۲۶ هزار نفر رسیده که نسبت به ۱۵۰ هزار نفر در ۲۰۱۸ رشد ۱۸۶.۶ درصدی دارد و سهم زنان در مشاغل ارتباطات و فناوری ۳۵ درصد است.

در محور عوامل مکمل، پلتفرم سدایا که داده‌های بیش از ۶۰ نهاد دولتی را بدون خروج از سامانه‌های خودشان یکپارچه می‌کند، الگویی برای تبادل سازمان‌یافته داده با حفظ حاکمیت و امنیت داده معرفی شده است. سهم اقتصاد دیجیتال به ۱۶ درصد تولید ناخالص داخلی و بازار ارتباطات و فناوری در ۲۰۲۵ به ۱۹۹ میلیارد ریال رسیده و عربستان در شاخص بلوغ دولت دیجیتال ۲۰۲۵ گروه بانک جهانی دوم جهان شده است.

مهندس عبدالله بن عامر السواحه، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات، عضو کمیته مشورتی عالی گزارش بود و مرکز رقابت‌پذیری و کسب‌وکار سعودی، مرکز دانش مشترک گروه بانک جهانی و عربستان و نهادهای ملی دیگر در تهیه آن مشارکت داشتند. انتشار گزارش با تصمیم شورای وزیران در جلسه ۱۰ مارس ۲۰۲۶ به ریاست والاحضرت شاهزاده محمد بن سلمان بن عبدالعزیز آل سعود، ولیعهد و رئیس شورای وزیران ـ حفظه الله ـ برای نام‌گذاری ۲۰۲۶ به «سال هوش مصنوعی» هم‌زمان شده است.