የሳውዲ ውጭ ጉዳይ ሚኒስትር በተመድ ጠቅላላ ጉባኤ፤ የባሕር ጉዞ ነፃነትና የፍልስጤም መንግሥት ጉዳይ

የሳውዲ አረቢያ ውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ልዑል ፈይሰል ቢን ፈርሓን ቢን አብዱላህ በኒው ዮርክ በተባበሩት መንግሥታት ጠቅላላ ጉባኤ 81ኛ ስብሰባ ላይ የሳውዲ አረቢያን ንግግር አቅርበዋል። የሳውዲ ፕሬስ ኤጀንሲ (SPA) እንደዘገበው፣ የጉባኤው ፕሬዚዳንት ሆነው የተመረጡትን ኸሊሉር ራሕማንን እንኳን ደስ አለዎት ያሉ ሲሆን የ80ኛው ስብሰባ ፕሬዚዳንት አናሌና ቤርቦክንና ዋና ጸሐፊ አንቶኒዮ ጉቴሬዝን ጥረት አድንቀዋል፤ የተመድ ቻርተርና የዓለም አቀፍ ሕግ መርሆዎችን ማክበር አስፈላጊ መሆኑንም አሳስበዋል።

ሚኒስትሩ ሳውዲ አረቢያና የቀጣናው አገሮች ደኅንነታቸውን፣ ሀብታቸውንና የሲቪልና የኢኮኖሚ ተቋሞቻቸውን ያነጣጠሩ የኢራን ጥቃቶች እንደደረሱባቸው ገልጸዋል። ሳውዲ አረቢያ ደኅንነቷን፣ ሉዓላዊነቷን፣ ዜጎቿንና በግዛቷ የሚኖሩ ነዋሪዎችን የመጠበቅ ሙሉ መብት እንዳላት አስታውቀዋል።

የሆርሙዝ ሰርጥን፣ ባብ አል-መንደብን፣ ቀይ ባሕርንና የኤደን ባሕረ ሰላጤን ጨምሮ በሁሉም ዓለም አቀፍ የውሃ መተላለፊያዎች የባሕር ጉዞ ነፃነት እንዲረጋገጥ አሳስበው፣ በሆርሙዝ ያለው ሁኔታ ያለ ምንም ክፍያ ወይም ገደብ ከፌብሩዋሪ 28 በፊት ወደነበረበት እንዲመለስ ጠይቀዋል። ውጥረትን ለማርገብ የሚደረጉ ጥረቶችን፣ በተለይም የኳታርንና የፓኪስታንን እንዲሁም የሌሎች ወዳጅ አገሮችን ጥረት እንደሚደግፉ ገልጸው፣ ቀጣናው ከጅምላ ጨራሽ የጦር መሣሪያዎች ሙሉ በሙሉ ነፃ እንዲሆን ጠይቀዋል።

ስለ ፍልስጤም፣ በጋዛ ሰርጥና በዌስት ባንክ የፍልስጤም ሕዝብ እየደረሰበት ያለው ስቃይ፣ የእስራኤል ወረራ ኃይል ሲቪሎችን ማጥቃቱ፣ የሰብዓዊ ዕርዳታ መስተጓጎሉ፣ በግዳጅ የማፈናቀል ሙከራዎችና ሕገ ወጥ የሰፈራ መስፋፋት የዓለም አቀፍ ሕግ ከባድ ጥሰቶች መሆናቸውን ተናግረዋል። ፍትሐዊና ዘላቂ ሰላም ሊገኝ የሚችለው የሁለት መንግሥታት መፍትሔን በመተግበርና በ1967 ድንበሮች ላይ ምሥራቅ እየሩሳሌምን ዋና ከተማው ያደረገ ነፃ የፍልስጤም መንግሥት በማቋቋም ብቻ መሆኑን አስረድተዋል።

ስለ የመን፣ ሳውዲ አረቢያ ለየመን ከ29 ቢሊዮን የአሜሪካ ዶላር በላይ ሰብዓዊና የልማት ድጋፍ መስጠቷንና በ2025 ለየመን ቀዳሚዋ የሰብዓዊ ዕርዳታ ለጋሽ መሆኗን ገልጸዋል። በሳውዲ አረቢያና በንግድ መርከቦች ላይ የሑቲ ሚሊሻ የፈጸማቸውን የሚሳኤልና የድሮን ጥቃቶች የሚያወግዘውን የጸጥታው ምክር ቤት አባላት መግለጫ በደስታ ተቀብለዋል፤ መንግሥቱ ሚሊሻውን አሸባሪ ብሎ ጠርቶታል። ለሱዳን፣ ለሶሪያ፣ ለሊባኖስና ለኢራቅ ሉዓላዊነትና መረጋጋትም ድጋፋቸውን ገልጸዋል።

ስለ ቪዥን 2030 አሥር ዓመታት ሲናገሩ፣ ከነዳጅ ውጭ ያሉ እንቅስቃሴዎች ከአጠቃላይ የአገር ውስጥ ምርት 55% መድረሳቸውንና በሳውዲ ዜጎች መካከል ያለው ሥራ አጥነት በ2016 ከነበረበት 12.3% በ2026 ወደ 6.4% መውረዱን ገልጸዋል። በሆርሙዝ የባሕር ትራፊክ በተስተጓጎለበት ወቅት ሳውዲ አረቢያ በምሥራቅ-ምዕራብ የቧንቧ መስመርና ከቀጣናው ውጭ ባላት የነዳጅ ክምችት የኃይል አቅርቦትን እንዳስቀጠለችና ለጎረቤት አገሮች አውሮፕላን ማረፊያዎቿንና የድንበር መተላለፊያዎቿን እንደከፈተች ተናግረዋል።

ሚኒስትሩ በዩኔስኮ ድጋፍ በሪያድ የሚገኘውን የሰው ሠራሽ አስተውሎት ምርምርና ሥነ ምግባር ዓለም አቀፍ ማዕከል ጠቅሰው፣ ሳውዲ አረቢያ ለሰላማዊ መፍትሔዎችና ለዘላቂ ልማት ከዓለም አቀፍ አጋሮቿ ጋር መሥራቷን እንደምትቀጥል አስታውቀዋል።