به مناسبت روز جهانی معماری که هر سال نخستین دوشنبه اکتبر گرامی داشته می‌شود، معماری سنگی منطقه الباحه بار دیگر به‌عنوان نمونه‌ای زنده از نبوغ و مهارت ساختمانی ساکنان قدیم این منطقه مورد توجه قرار گرفته است؛ مردمی که بناهایشان را با جغرافیای سخت و آب‌وهوای متغیر منطقه هماهنگ کردند.

این سبک یگانه در روستاهای تاریخی پراکنده بر بلندی‌ها و دامنه‌های کوه به چشم می‌خورد؛ خانه‌هایی از سنگ سخت و گل که در بافتی فشرده و به‌هم‌پیوسته، در کنار کوچه‌ها و گذرهای باریک، کنار هم نشسته‌اند.

شکل خانه‌ها بسته به ناهمواری زمین تفاوت داشت. برخی دوطبقه بودند؛ طبقه همکف به نگهداری دام و انبار علوفه اختصاص داشت و طبقات بالا محل زندگی بود. دیوارها از سنگ محلی ساخته می‌شد و چوب در سقف‌ها، ستون‌ها و درها به کار می‌رفت؛ نشانه‌ای از استفاده هوشمندانه از منابع در دسترس و سازگار با محیط.

روستاهای منطقه پر از قلعه‌ها، مساجد و خانه‌های تاریخی‌اند و در این میان روستاهای «ذی عین» و «الأطاولة» برجسته‌ترند و هنوز ویژگی‌های این میراث معماری اصیل را حفظ کرده‌اند.

ارزش این بناها به جنبه میراثی و گردشگری محدود نمی‌شود؛ آن‌ها اسنادی تاریخی‌اند که شیوه زندگی و روابط اجتماعی مردم منطقه را روایت می‌کنند. اکنون نیز تلاش برای حفاظت و مرمت این روستاها و محوطه‌های تاریخی ادامه دارد تا میراث معماری باحه پایدار بماند و گردشگران بتوانند با پیشینه و اصالت آن آشنا شوند.