در جده تاریخی، نسل تازهای از نوجوانان و جوانان سعودی ساخت و مرمت «روشن»های چوبی را فرا میگیرند؛ کار با چوب سنتی، شناخت جزئیات تزئینات و شیوههای شکلدهی و نصب را میآموزند تا یکی از برجستهترین نشانههای بصری شهر پایدار بماند.
روشنها در کوچههای جده تاریخی تنها تزئین نما نیستند، بلکه بخشی اصیل از هویت و حافظه معماری شهرند و نقشها و جزئیاتشان مهارت صنعتگران و سازگاری معماری با اقلیم و نیاز ساکنان را بازتاب میدهد. این عناصر زیبایی و کارکرد را با هم دارند؛ نور و هوا را به خانه میرسانند و حریم ساکنان را حفظ میکنند و در گذر زمان به نشان ویژه نماهای جده تاریخی بدل شدهاند.
مرمت فقط تعمیر قطعات چوبی نیست؛ شناخت دقیق شیوههای سنتی ساخت و ویژگیهای هر روشن و حفظ هرچه بیشتر اجزای اصلی و جزئیات تاریخی را میطلبد. صنعتگر در این کار نگهبان حافظه مکان است؛ نشانههای گذر زمان را بر چوب میخواند و بیآنکه ویژگیهای تاریخی را از میان ببرد، به آن جان دوباره میدهد.
با گسترش طرحهای مرمت و احیای بناهای تاریخی، این مهارتها اهمیت بیشتری یافتهاند، زیرا این طرحها به نیروهای سعودی آشنا با عناصر معماری سنتی مانند روشنها، درها و تزئینات چوبی نیاز دارند.
این جوانان فقط نجاری نمیآموزند، بلکه «زبان چوب» را یاد میگیرند؛ زبانی که نیاکان با آن بخشی از هویت جده تاریخی را ساختند. هنر از دست صنعتگران پیشین به نسلی میرسد که میتواند آن را ادامه دهد و هر روشنی که امروز مرمت میشود، تکهای از حافظه شهر را نیز بازمیگرداند.


