مرکز ملی پیشگیری و مبارزه با آفات گیاهی و بیماری‌های دامی «وقاء» پس از هفت سال کار علمی و میدانی، مجموعه «اطلس‌های سلامت گیاهی» را منتشر کرد؛ طرحی که یکی از ابتکارهای تحول ملی در زمینه مدیریت یکپارچه آفات گیاهی است.

این طرح ملی از ۲۰۱۸ تا پایان ۲۰۲۵ برای ترسیم نقشه زیستی و جغرافیایی آفات در مناطق مختلف کشور اجرا شد و پایگاه داده‌ای جامع درباره آفات گیاهی، گیاهان مهاجم و علف‌های هرز پدید آورد که پشتوانه تصمیم‌گیری در قرنطینه کشاورزی و مدیریت یکپارچه آفات است.

نتایج در ۷ اطلس تخصصی منتشر شده است: گیاهان بومی و مهاجم، علف‌های هرز محیط‌های کشاورزی، آفات درختان میوه، خرما، سبزیجات، محصولات زراعی و علوفه‌ای، و آفات غلات و بذرهای انبارشده؛ برخی از این اطلس‌ها به عربی و انگلیسی نیز عرضه شده‌اند.

طرح با همکاری دانشگاه ملک سعود، وزارت محیط زیست، آب و کشاورزی و مرکز بین‌المللی کشاورزی و علوم زیستی «CABI» انجام شد. تیم‌های تخصصی با بررسی بیش از ۳.۳۰۰ مزرعه، ۶۵۳ آفت از حشرات و کنه‌ها و ۳۷۹ عامل بیماری‌زا شامل قارچ، ویروس، باکتری و نماتد را شناسایی و طبقه‌بندی کردند و ۶۴ آفت برای نخستین بار در کشور یا روی محصولی تازه ثبت شد که اثر اقتصادی نداشتند.

در بررسی گیاهان مهاجم طی ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۳، ۱۰۰ گونه شناسایی و ۹ گونه به‌عنوان خطرناک‌ترین تعیین شد و ۱۸ آزمایش میدانی برای مهار آنها انجام گرفت. در بخش علف‌های هرز نیز بیش از ۲۰۰ گونه شناسایی و ۷۰ گونه زیان‌بارتر برای ارائه راهکارهای مدیریت یکپارچه برگزیده شد. هدف از انتشار این اطلس‌ها تقویت سلامت گیاهی، پیشگیری و تشخیص کارآمدتر آفات، پشتیبانی از امنیت غذایی و پایداری تولید کشاورزی و ارتقای جایگاه کشور در حفاظت محیط زیست و کشاورزی پایدار است.