«ቀሰባት» (ማማዎች) በአሲር ክልል በሚገኙ በርካታ ጥንታዊ መንደሮች ውስጥ በቤቶችና በእርሻዎች መካከል ተንሰራፍተው ይገኛሉ፤ ከነዋሪዎቹ ደኅንነትና ከዕለት ተዕለት ሕይወታቸው ጋር የተቆራኘ ኪነ-ሕንፃን ይመሰክራሉ። እነዚህ ማማዎች እንደ ዓይነታቸውና እንደ ተግባራቸው መንገዶችንና የመንደሮችን መግቢያዎች ለመቆጣጠር እንዲሁም እህልና ስንቅ ለማከማቸት ያገለገሉ ሲሆን፣ የክልሉ የኪነ-ሕንፃና የማኅበራዊ ቅርስ አካል ሆነዋል።

«ቀሰባ» የአሲር መንደሮች ከሚታወቁባቸው የኪነ-ሕንፃ ዘይቤዎች አንዱ ነው። አንዳንዶቹ ሲሊንደር ቅርጽ ያላቸው ረጃጅም ማማዎች ሆነው የሚታዩ ሲሆን፣ የእህል ማከማቻ ማማዎችን ጨምሮ የሌሎቹ ቅርጽ ደግሞ እንደ አካባቢው ሁኔታና እንደ ተሠሩበት ዓላማ ይለያያል።

የ«ቀሰባ»ው የሚገኝበት ቦታ ምርጫና ቁመቱ የመከላከል ተግባሩን ለመወጣት መሠረታዊ ከሆኑ ነገሮች መካከል ነበሩ፤ ይህም በዙሪያው ያሉትን አካባቢዎች ለመቆጣጠር ያስችላል። አንዳንዶቹ ማማዎች በላይኛው ክፍላቸው ለክትትልና ለመከላከል የሚያገለግሉ መስኮቶችና ትናንሽ ቀዳዳዎች የተገጠሙላቸው ሲሆን፣ እነዚህም ነዋሪዎቹ አደጋዎችን አስቀድመው እንዲያዩና እንዲጠነቀቁ ይረዷቸው ነበር።

የአንዳንድ ማማዎች ክፍሎች እህልንና ፍራፍሬን ለማከማቸትና የነዋሪዎቹን ምርት በሚያስፈልግ ጊዜ ፍላጎታቸውን ለማሟላት ለመጠበቅ ያገለግሉ ነበር። በአንዳንድ መንደሮች «የማኅበረሰቡ ቀሰባ» ወይም «የጎሳው ቀሰባ» በመባል የሚታወቁ ማማዎች የነበሩ ሲሆን፣ ነዋሪዎቹ በችግር ጊዜ የሚጠቀሙበት የመጠባበቂያ ክምችት ለመፍጠር ከምርታቸው የተወሰነውን በጋራ ያስቀምጡባቸው ነበር።

የማማዎቹ ግንባታ በአካባቢው በሚገኙ ቁሳቁሶች ላይ የተመሠረተ ሲሆን፣ ከእነዚህም ዋነኞቹ ድንጋይ፣ ጭቃና እንጨት ናቸው። በአሲር የነበሩ ገንቢዎች የተፈጥሮና የአየር ንብረት ሁኔታዎችን ከግምት ውስጥ በማስገባት የግድግዳዎችን ውፍረት፣ የመግቢያዎችን ጥበትና የሕንፃውን ከፍታ ለጥበቃና ለማከማቻ ዓላማዎች ተጠቅመዋል። በአንዳንድ ማማዎች የእንጨት በሮች ምሽግነትን በሚያጠናክር መልኩ በትንሽ መጠንና በውፍረት የተሠሩ ሲሆን፣ ከዚህም በተጨማሪ የሕንፃውን ጥበቃ የሚያጠናክሩ የመከላከያ ቀዳዳዎች ነበሯቸው።

ዛሬ «ቀሰባ» ከአንድ ጥንታዊ ማማ በላይ ሆኖ ጎልቶ ይታያል፤ በአሲር የማኅበራዊና የኪነ-ሕንፃ ታሪክ አንድ ምዕራፍ ከድንጋይና ከጭቃ የተሠራ መዝገብ፣ እንዲሁም በትብብር፣ በዝግጁነትና የቦታውን ሁኔታዎች በመጋፈጥ ላይ የተመሠረተ ሕይወት ትውስታ ነው። በጥንታዊ መንደሮች ውስጥ ጸንተው የቆሙት ማማዎች የአካባቢውን የግንባታ ባህልና ድንጋይንና ጭቃን መንደሩን የሚጠብቅ ዓይንና ስንቁን የሚያስቀምጥ ጎተራ ያደረገውን ሰው የሚመሰክሩ ሆነው ይቀጥላሉ።