وزارت کشور عربستان سعودی در ویدیویی که برای نخستین بار تصاویر تاریخی بخش‌هایی از این مسیر را نشان می‌دهد، تحول امنیت حرمین شریفین را از دوران ملک عبدالعزیز بن عبدالرحمن آل سعود رحمه الله تا عصر خادم حرمین شریفین ملک سلمان بن عبدالعزیز آل سعود حفظه الله به تصویر کشیده است؛ امنیتی که امروز زائران تجربه می‌کنند و حاصل راهی طولانی است که با بنیان‌گذاری کشور آغاز شد و همپای توسعه مکه مکرمه، مدینه منوره و مشاعر مقدس به سامانه‌ای یکپارچه و پیشرفته رسید.

در دوران ملک عبدالعزیز، با تشکیل نهادهای پلیس و آموزش نیروهای امنیتی، پایه‌های سامانه امنیتی نوین گذاشته شد و تأسیس مدرسه پلیس در سال ۱۳۵۴ هجری قمری از گام‌های مهم آن بود. نخستین توسعه سعودی مسجدالحرام که در دوران ملک سعود آغاز و در دوران ملک فیصل کامل شد، با افزایش ظرفیت حرم و شمار زائران، توسعه مدیریت جمعیت، راه‌ها، ورودی‌ها و خروجی‌ها و خدمات امنیتی را ضروری کرد. در دوران ملک فیصل گسترش زیرساخت‌های راه، آب و برق در مکه و مشاعر، هماهنگی بیشتر امنیت و خدمات را ممکن ساخت و در دوران ملک خالد، گشایش فرودگاه بین‌المللی ملک عبدالعزیز جده در سال ۱۴۰۱ هجری قمری و توسعه راه‌ها و ارتباطات، پذیرش و هدایت زائران را وارد مرحله‌ای نو کرد.

دوران ملک فهد با دومین توسعه سعودی مسجدالحرام و طرح‌های گسترده ایمنی، راه‌ها و خدمات مشاعر همراه بود و به کارگیری چادرهای نسوز و توسعه زیرساخت‌ها، مدیریت جمعیت، ایمنی، شرایط اضطراری، حمل‌ونقل و خدمات را هماهنگ‌تر کرد. در دوران ملک عبدالله نیز سومین توسعه مسجدالحرام و طرح‌هایی چون توسعه مطاف، «پل جمرات» و قطار مشاعر، حرکت میلیون‌ها زائر را آسان‌تر و ایمن‌تر کرد و مهندسی زیرساخت‌ها خود به بخشی از سامانه امنیت زائران بدل شد.

در عصر ملک سلمان و با پیگیری شاهزاده محمد بن سلمان بن عبدالعزیز آل سعود، ولیعهد و رئیس شورای وزیران، توسعه حرمین و مشاعر در چارچوب چشم‌انداز سعودی ۲۰۳۰ با تحول دیجیتال، مدیریت هوشمند جمعیت و بهبود تجربه زائران گره خورده است و داده‌ها، مراکز عملیات، هوش مصنوعی و فناوری‌های نو برای تحلیل حرکت جمعیت، پیش‌بینی شرایط و پشتیبانی از تصمیم‌گیری به کار می‌روند.

به تعبیر این گزارش، امنیت حرمین کار یک بخش به‌تنهایی نیست، بلکه سامانه‌ای ملی و یکپارچه است که نهادهای امنیتی، بهداشتی، حمل‌ونقل، شهرداری‌ها و بخش‌های عملیاتی در آن سهیم‌اند و مفهوم امنیت را از حفاظت از مکان به حفاظت از کل مسیر زائر گسترش داده است. هدف از آغاز تا امروز ثابت مانده و تنها ابزارها با زمان پیشرفته‌تر شده‌اند: اینکه زائر با امنیت برسد، مناسکش را با آرامش به جا آورد و با خاطره کشوری بازگردد که توان خود را در خدمت مهمانان خدا گذاشته است.