کوچه‌ها و ساختمان‌های به‌هم‌پیوسته جده تاریخی نمونه‌ای کهن از معماری سازگار با اقلیم ساحلی شهر و گرما و رطوبت تابستان‌اند؛ طراحی بناها، گذرگاه‌های سایه‌دار و عناصر چوبی، پیش از پیدایش تهویه مطبوع مدرن، فضایی مطبوع‌تر برای ساکنان و رهگذران فراهم می‌کرد.

سایه‌بان‌ها و گذرگاه‌های سرپوشیده، همراه با کوچه‌های باریک و ساختمان‌های نزدیک به هم، مجموعه‌ای هماهنگ ساخته‌اند که تابش مستقیم آفتاب را کم می‌کند و در طول روز امکان راه رفتن در سایه بناها را فراهم می‌آورد.

«رواشین» چوبی، از بارزترین ویژگی‌های معماری جده تاریخی، این ساختار را کامل می‌کند. این پنجره‌های چوبی ورود نور و هوا را تنظیم می‌کردند و حریم خانه را نگه می‌داشتند و بیرون‌زدگی‌شان از نما، سایه بیشتری بر دیوارها و گذرگاه‌ها می‌انداخت. سازندگان از مصالح محلی، به‌ویژه سنگ منقبی و چوب، بهره می‌گرفتند و میان مصالح، جریان هوا، مسیر آفتاب و بافت شهری هماهنگی برقرار می‌کردند.

این جزئیات نشان می‌دهد معماری سنتی جده چگونه کارکرد و زیبایی را با هم آمیخته و کوچه‌های باریک، رواشین، سایه‌بان‌ها و گذرگاه‌ها را به عناصری پیوسته برای کاستن از سختی اقلیم و ساختن هویت بصری شهر قدیم بدل کرده است.

این راهکارها گواه مهارت سازندگان و صنعتگران جده در شناخت محیط است؛ میراثی که در محوطه «جده تاریخی، دروازه مکه» حفظ شده و از سال ۲۰۱۴ در فهرست میراث جهانی یونسکو جای دارد.