Suudi Miras Komisyonu ile Viyana Üniversitesi'nin yürüttüğü yeni bir uluslararası çalışma, Tunç Çağı'nda kuzeybatı Arabistan vahalarında uzmanlaşmış üretim sistemlerinin ortaya çıktığına dair kanıtlar buldu. Bulgular erken bir ürün kimliği biçimine işaret ediyor ve 3.500 yılı aşkın süre önce yarımadadaki ticaret ve yeniliğe ışık tutuyor.

PLOS One dergisinde yayımlanan araştırma, Tebük Bölgesi'ndeki Kurayye vahasında yapılan kazılara dayanıyor. Çalışmaya göre burada bulunan iki renkli çanak çömlek, istikrarlı özelliklere sahip tutarlı bir üretim geleneğiyle yapılmış; bu da ürünün geniş bir alana yayılmasını ve kalite ile menşe yeriyle özdeşleşen tanınabilir bir kimlik kazanmasını sağlamış.

Araştırmaya Massachusetts Teknoloji Enstitüsü (MIT), Harvard Antik Yakın Doğu Müzesi, Avusturya Arkeoloji Enstitüsü, Avusturya Bilimler Akademisi, Viyana Teknik Üniversitesi ve Sidney Üniversitesi'nden araştırmacılar da katıldı.

Kurayye kaplarının ayrıntılı arkeolojik ve laboratuvar analizleri, «Midyan çanak çömleği» olarak adlandırılan türe ilişkin önceki varsayımların gözden geçirilmesine yol açtı; bulgular bu türün kuzeybatı Arabistan vahasında ortaya çıkmış olabileceğini gösteriyor.

Alandaki en eski boyalı çanak çömlek yaklaşık 3.600 yıl öncesine tarihleniyor; üretim yaklaşık 3.200 yıl önce zirveye ulaşmış. Ürünler kuzeyde Güney Levant ve Mısır'a, güneyde ise kuzey Arabistan'a kadar ulaşmış; üretim MÖ birinci binyılın ortasında Demir Çağı'nın sonuna kadar sürmüş.