اول اکتبر، روز جهانی قهوه، هر سال جایگاهی را یادآوری میکند که این نوشیدنی در فرهنگ ملتها یافته و حضور ریشهدار اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی آن را در سراسر جهان نشان میدهد. در عربستان سعودی، قهوه سعودی چیزی فراتر از یک طعم است؛ جزئی از هویت اجتماعی و فرهنگ مهماننوازی که معنای سخاوت و خوشامدگویی گرم را در خود دارد.
حضور دیرینه قهوه در مجالس، مناسبتها و دیدارهای روزانه، جایگاهی ویژه در زندگی اجتماعی مناطق مختلف پادشاهی و بهویژه تبوک به آن بخشیده است. از دههها پیش، ریختن قهوه با استقبال از مهمان و آغاز گفتوگو همراه بوده و با وجود تغییر سبک زندگی، همچنان با سنتهایش در خانهها، مجالس و گردهماییها حاضر است.
تهیه قهوه در این منطقه جزئیاتی موروثی دارد: دانهها تا رنگی متمایل به تیره برشته میشوند، پس از خنک شدن با «نجر» کوبیده میشوند و در دله بزرگی که به زبان محلی «المطباخة» نام دارد ریخته میشوند. سپس آب افزوده میشود و قهوه روی زغال میماند تا طعمش کامل شود، آنگاه به دله سرو منتقل میشود و بسته به ذائقه، هل، زعفران و میخک به آن اضافه میکنند.
آداب سرو نیز اهمیت دارد؛ از انتخاب فنجان سالم و تعارف آن به مهمان یا بزرگتر جمع تا رعایت ترتیب حاضران و ادامه پذیرایی. این جزئیات نسل به نسل در مجالس منتقل شده و قهوه به یاری آنها نماد اجتماعی خود را نگه داشته است.
با دگرگونی سبک زندگی، فرهنگ قهوه در تبوک گستردهتر شده و میراث دله، نجر و زغال را در کنار کافههای مدرن با دانهها و شیوههای برشتهکاری و دمآوری متنوع نشانده است؛ دو چهره از قهوه که یکی در خاطره مجالس ریشه دارد و دیگری ذائقهای معاصر و همواره نوشونده را نشان میدهد.
با معتدل شدن هوای تبوک در آغاز اکتبر، فضاهای دیدار از مجالس و کافهها تا اماکن عمومی، ساحلها و پارکها گسترش مییابد و قهوه همراه لحظههای گوناگون زندگی روزمره میشود. با وزش نسیم شمالی، بوی هل با عطر قهوه برشته درمیآمیزد و تصویری هماهنگ با آغاز پاییز و پایان تابستانی طولانی میسازد؛ از فنجانی که در مجلس به احترام مهمان ریخته میشود تا لیوانی که دیداری در کافه را همراهی میکند.


